عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )
336
تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )
امير سعيد از رود گذاره كرد ، و به بخارا آمد و بفرمود ، تا ابو بكر را زير تازيانه بكشتند ، و پس او را ( در ) تنور تافته نهادند و يك شب اندر تنور بداشتند ، ديگر روز بر كشيدند ، هيچ اندام او نسوخته بود ، همهء مردمان از آن عجب داشتند . و برادران امير سعيد متفرق او فتادند . و يحيى بسمرقند شد ، و از آنجا ببلخ شد ، و از آنجا به نيشاپور رفت ، و از آنجا ببغداد شد ، و هم آنجا بمرد و تابوت او با سبيجاب [ 1 ] آوردند . و اندر سنه عشرين و ثلثمائه ، القاهر باللّه بخلافت بنشست ، و امير سعيد سوى نيشاپور آمد ، و كارگران را نظام داد . و چون از شغل گرگان فارغ شد ، سپاه سالارى خراسان به ابو بكر محمد بن المظفر داد . [ 2 ] و چون به بخارا باز گشت ، پس الراضى باللّه بخلافت بنشست ، [ 3 ] و عهد خراسان سوى نصر ( 182 ) بن احمد فرستاد به صحبت عباس بن شقيق . [ 4 ] و اندرين وقت محمد بن المظفر ( در ) نيشاپور بود ، و مرداويز [ 5 ] به رى ، و مرداويز از روى سوى اصفهان خواست رفت . اندر راه بگرمابه فرو رفت . غلامان او را اندر
--> [ ( 1 - ) ] هر دو : بسنجاب ؟ ولى اسپيجاب و اسفيجاب معرب ، ناحيتى است بر سرحد تركستان كه قصبهء آن را هم اسبيجاب خوانند ( حدود العالم 117 ) . [ ( 2 - ) ] ابو بكر بن محمد بن مظفر بن محتاج از آل محتاج ملوك چغانيان و منسوب به چغانخداتاند ، وفات او 329 ه . است ( زمباور 31 ) . [ ( 3 - ) ] ابو العباس محمد الراضى باللّه بن مقتدر ولادت رجب 297 ه . خلافت چهارشنبه 6 جمادى الاولى 322 ه . وفات 329 ه . ( طبقات ناصرى 1 ر 121 ) . [ ( 4 - ) ] ب : شفيق ؟ تجارب الامم 2 ر 7 : ابو العباس ابن شقيق . تاريخ سيستان : شفيق . [ ( 5 - ) ] مرد آويز ( مرداويج معرب ) بن زيار بن وردان شاه گيلى حكمران نخستين آل زيار طبرستان و گرگان است در سنه 315 ه . كه در سنه 322 ه . در حمام اصفهان كشته شد ( زمباور 320 و تاريخ برگزيدگان 69 ) .